X

پیوند لثه

پیوند لثه یکی از تخصص های مهم در کیلنیک دکتر فرخ نژاد می باشد که با متخصصان مجرب صورت می گیرد . بیماری لثه که به عنوان بیماری پریو دنتال شناخته شده است یک عفونت لثه ای است . ما در این مقاله قصد داریم در مورد پیوند لثه و انواع جراحی های آن و همچنین موارد مهمی که باید هر شخص در مورد آن اطلاعات کافی را بداند توضیح دهیم. در مواردی که میزان لثه ی موجود ناچیز است و بیو تایپ لثه ی نازک است و نیاز به مقادیر بیشتری از آن وجود دارد،روش پیوند لثه آزاد انتخاب می شود.ناحیه دهنده سقف دهان از دندان کرسی اول شروع شده و تا دندان کرسی آخر ادامه میابد.این ناحیه از روگا و سوراخ کامی بزرگ فاصله ی کافی دارد.از سمت لبه لثه به وسط سقف دهان و از سمت دندان نیش به دندان کرسی دوم،ضخامت بافت نرم افزایش می یابد.در ناحیه ی سقف دهان دندان کرسی اول گاهی به علت برجستگی ریشه ی پالاتالی ضخامت بافت نرم کاهش می یابد.پیوند لثه با ضخامت 1 میلی متر باید در تماس نزدیک با استخوان قرار گیرد.حضور لخته خونی ضخیم گردش مواد را در مرحله ی اولیه ترمیم به تاخیر می اندازد و در نتیجه ریسک نکروز آن افزایش می یابد.فشار حداقل 5 دقیقه ای در روی ناحیه ی پیوند لثه شده،به منظور جلوگیری از ایجاد هماتوم بین ناحیه گیرنده و پیوند لثه است.

 

 



 

این پیوند تغذیه خونی را از پریوست زیرین بدست می آورد،بنابراین برای عروق گیری مجدد پیوند باید کاملا با ثبات و بدون حرکت باشد.باید توجه کرد که رنگ و خصوصیات سطحی پیوند توسط ناحیه دهنده مشخص می شود و از ناحیه گیرنده متفاوت است.

بهترین راه محکم کردن پیوند لثه بخیه است.بخیه های 0/3 ویکریل ممکن است به عنوان بخیه های متصل کننده به بافت های اطراف به کار روند،درحالیکه بخیه های 0/6برای محکم کردن پیوند به پریوست بسیار مناسب اند.

انواع جراحی پیوند لثه

جراحی لثه انواع مختلفی دارد؛که اگر بیماری لثه شما پیشرفت نکرده باشد،ممکن است دندانپزشک انجام آنرا توصیه کند.

اغلب بیماری لثه وقتی ایجاد می شود که باکتری ها در دهان شما بیش از حد تجمع یابند.در نتیجه پلاک های دندانی شکل گرفته و بدن قادر به مقابله با عفونت ایجاد شده نخواهد بود.

در بیماری لثه ممکن استفرد دچار عفونت شدید گردد.اگر درمان نشود ممکن است ساختار های حیاتی پریودنتال(بافت های اطراف دندان)که دندان ها را حفاظت کرده و به فک متصل نگه می دارند،دچار آسیب دیدگی جدی شوند.در نهایت ممکن است دندان شما از دست برود،در نتیجع سلامتی و ظاهر شما دچار خدشه خواهد شد.

با این حال برخی از عوامل،از جمله داروها و بیماری های مزمن،می توانند فرد را بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های لثه قرار دهند،حتی اگر بهداشت دهان و دندان به خوبی رعایت نگردد.کنترل بیماری لثه و بازگرداندن سلامتی و اصلاح ظاهر لثه آسیب دیده و همچنین درمان استخوان های پشتیبان نیاز به درمان های تهاجمی دارد و حتی گاهی اوقات فرد نیازمند عمل جراحی می گردد.

جراحی لثه یک روش درمانی است که شامل حذف بافت های آسیب دیده و ترمیم استخوان های زیر لثه و پیوند لثه می شود.


آمادگی های لازم قبل از جراحی لثه و پیوند لثه

-پزشک سابقه پزشکی فرد را برای کسب اطلاعات لازم از جمله داروهای مصرفی،ارزیابی می کند.

-مصرف بعضی از داروها  احتمال خونریزی را افزایش می دهد؛بنابراین قبل از عمل توقف مصرف این دارو ها توصیه می شود.

-ممکن است آزمایش خون لازم باشد تا احتمال خونریزی و یا سایر بیماری هایی که می تواند مانع اجام عمل جراحی شود،مشخص گردد.

-اگر هر گونه حساسیتی نسبت به بی حسی موضعی،لیدوکائین و غیره دارید،به پزشک خود اطلاع دهید.

-مطابق دستور پزشک از نوشیدنی های الکی نیز باید اجتناب شود.

-توصیه می شود سیگار و هر ماده ای که در آن نیکوتین باشد را مدتی قبل از عمل جراحی ترک کنید.

-برای افراد مبتلا به دیابت مهم است که قند خون در محدوده طبیعی قرار گیرد.

-بسته به زمان عمل جراحی،بیمار باید حداقل 8ساعت قبل از عمل جراحی از خوردن یا نوشیدن خودداری کند.


انواع روش های جراحی و فرآیند عمل

جراحی پیوند لثه یا گرافت لثه

از روش درمانی پیوند لثه می توان برای پوشش ریشه دندان ها یا افزایش بافت لثه در محلی که دچار تحلیل لثه شده است استفاده کرد.پیوند لثه از تحلیل بیشتر و آسیب دیدگی استخوان ها جلوگیری می کند.این فرآیند را می توان برای چند دندان انجام داد تا خط لثه ها اصلاح شود.

جراحی لثه با لیزر

از لیزر می توان با خیال راحت در بیماری های مختلف پریودنتال استفاده کرد.مطالعات اخیر نشان داده است که در مقایسه با گزینه های درمانی دیگر،ازجمله جرمگیری عمق ریشه ها،درمان لیزر می تواند نتیجه مشابهی داشته باشد.با این وجود اگر طول موج لثه با دقت تعیین نشود و یا شدت لیزر به خوبی تعیین نشود ممکن است در طول جراحی بافت های دچار آسیب دیدگی شوند.

پیوند لثه درمانی برای تحلیل لثه

تحلیل لثه:

تحلیل لثه فرآیندی است که در آن بافت احاطه کننده دندان از اطراف جدا شده و بخش زیادی از دندان و حتی ریشه در معرض محیط دهان قرار می گیرد.این امر می تواند به استخوان حامی دندان آسیب وارد کند.این بیماری 4تا12 درصد از بزرگسالان را درگیر می کند.تحلیل لثه مشکلی رایج در دندانپزشکی است و اغلب تا قبل از پیشرفت بیماری فرد متوجه ابتلا به آن نمی شود.

به دلیل اینکه این بیماری روند تدریجی دارد،بسیاری از مردم حتی متوجه تحلیل لثه های خود نمی شوند.با این حال با گذشت زمان،قرارگیری ریشه دندان در معرض محیط دندان نه تنها برای ظاهر فرد ناخوشایند است که حساسیت دندان را نیز در هنگام مصرف مواد سرد و گرم افزایش می دهد.برای ترمیم آسیب و پیشگیری از مشکلات جدی پیش آمده در پی آن بهتر است هرچه سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید در صورت عدم درمان تحلیل لثه،ممکن است فرد دندان های خودرا از دست بدهد.

به طور معمول پیوند بافت لثه سه نوع دارد.روش های پیوند عبارت اند از پیوند بافت همبندی،پیوند آزاد بافت لثه و پیوند پایه دار.

پیوند آزاد بافت لثه:

مانند پیوند بافت همبند،پیوند آزاد شامل استفاده از بافت سقف دهان است.اما به جای ایجاد فلپ و برداشتن بافت زیر لایه،مقدار کمی از بافت مستقیما از سقف دهان خارج می شود و سپس به ناحیه ای از لثه که تحت درما قرار دارد پیوند می شود.این روش اغلب برای افرادی استفاده می شود که بافت لثه آنها نازک است و برای بزرگ شدن لثه به بافت اضافی نیاز دارند.

پیوند پایه دار:

در این روش،به جای گرفتن بافت از کام،بافت مستقیما از لثه در اطراف یا نزدیک دندان معیوب گرفته می شود.فلپ تنها تا حدی بریده می شود به طوری که لبه از آن به بافت لثه متصل می ماند.سپس بافت به محل مورد نظر کشیده شده تا ریشه های در معرض محیط دهان را پوشش دهد.گاهی به جای پیوند لثه از دهان بیمار،از پروتئین های تحریک کننده بافت برای تحریک توانایی طبیعی بدن برای رشد استخوان و بافت استفاده می شود.دندانپزشک می تواند به شما بگوید که کدام روش برای شما بهتر است.

پیوند بافت همبندی:

این روش رایج ترین شیوه برای درمان تحلیل لثه است.بدین صورت که یک فلپ پوست در سقف دهان بریده می شود و بافتی از زیر فلپ به نام بافت همبند زیر اپیتلیال،برداشته می شود و سپس به بافت لثه اطراف ریشه دندان پیوند داده می شود.پس از پیوند بافت همبند،فلپ به محل خود برگردانده شده و بخیه می شود.

تاریخچه کاربرد غشاء های کلاژن در درمان های رژنراتیو

بلافاصله پس از آنکه در سال 1986 نتایج موفقیت آمیز درمان پیوند لثه با غشاء e-PTFEمنتشر شد،تلاش ها به منظور یافتن یک غشاء قابل جذب آغاز شد.کلاژن به عنوان یک ماکرو مولکول خارج سلولی بافت همبند پریودنتال که به صورت فیزیولوژیک متابولیزه می شد،منطقا یکی از کاندیدای مورد تحقیق بود.کلاژن مزایای دیگری نیز داشت که بر جذابیت آن می افزود.استحکام کششی،نقش کموتاکسی کلاژن برای سلول های فیبرو بلاس،ایمونوژنسیتی ضعیف،تاثیرات مطلوب کلاژن در هموستاز و نقش آن به عنوان داربستی برای مهاجرت سلول ها،مهمترین مزایایی بودند که برای کلاژن ذکر می شد.از زاویه دید سازندگان،کلاژن خصوصیت مهم دیگری نیز داشت و آن امکان کنترل خصوصیات مکانیکی و تغییر در سرعت تجزیه پذیری غشاء کلاژن از طریق ایجاد کراس لینک های بیشتر بین فیبر های کلاژن بود.بنابراین علاوه بر محققین پریودنتیست سازندگانی نیز بسیار علاقه مند بودند  که بتوانند از کلاژن به عنوان غشاء در پیوند لثه استفاده نمایند.

یکی از اولین گروه هایی که تلاش کردند از غشاء کلاژن در پیوند لثه استفاده نمایند Pitaroو همکارانش بود.در سال 1987 یعنی یک سال پس از گزارش موفقیت آمیز کاربرد غشاءe-PTFDمقاله ای منتشر کردند.در آزمایش روی دندان های سگ از غشاء کلاژنی استفاده کردن که از تاندون دم موش تهیه شده بود و گزارش شد که غشاء کلاژن در 10 روز اول بعد از جراحی از مهاجرت اپیکالی سلول های ابی تلبوم جلوگیری می کند آنها بیان کردند عدم موفقیت کامل به علت تجزیه سریع کلاژن در بخش کرونالی غشاء بوده است.آنها در مطالعه ای دیگر با استفاده از غشاء کلاژن از نوزایشی نسبی بافت های پریودنشیوم سگ بعد از یک ماه گزارش دادند،در مطالعه سوم آنها به مقایسه تغییرات غشاء کلاژن 10 و 20 روز بعد از جراحی در سگ ها پرداختند و نشان دادند که پس از 10 روز حدود 5/0 تا 7/0 میلی متر از ناحیه کرونالی غشاء کلاژن قابل تشخیص نبوده و پس از 30 روز غشاء به صورت کامل از بین رفته است.

آنها در سال 1991 از غشاء کلاژن دو لایه ای استفاده نمودند که لایه داخلی آن با سولفات هپارین و فیبروکتین غنی شده بود.نتایج نشان داد که اضافه کردن این دو به غشاء کلاژن نتایج درمانی را بهبود می بخشد.

تحقیقات اولیه نشان داد که بعضی از انواع کلاژن ها،اتخاب شایسته ای برای درمان های پیوند لثه نبوده اند.Asitیک نوع کلاژن گاوی با ساختار میکرو فیمو پلار،یکی از این نوع کلاژن ها بود.

در آن شرایط Pfeiferو همکارانش بیان نمودند که کلاژن های گاوی غیر کراس لینک،غشاء مناسبی برای درمان های پیوند لثه  نمیباشند زیرا آنها بعد از سه هفته تحلیل می روند.آنها از انجام کراس لینک به منظور مقاومت در برابر تحلیل و با قی ماندن بیشتر غشاء کلاژن حمایت کردند.

به تدریج مطالعات حیوانی و انسانی از غشاء های کلاژن حمایت بیشتری نمودند و در بررسی های مقایسه ای نتایج کاربرد غشاء های کلاژن در پیوند لثه مشابه با غشاء های e-PTFE گزارش گردید.به مرور مزایا و توانمندی غشاء کلاژنی در جراحی پیوند لثه نیز مورد پذیرش قرار گرفت

آلودرم

آلودرم اولین ماتریکس بدون سلول پوست انسان بودکه توسط کمپانی Life Cellعرضه گردید.این محصول استاندارد های بانک های پیوندی و پیش نیاز هایی که FDA برای محصولات بانک های پیوندی معیین کرده است را دارا بوده و حجم اصلی اطلاعات و تحقیقات کلینیکی در خصوص ADMAها،با استفاده از آن بدست آمده است.از آنجایی که آلودرم یک محصول Freeze-Dried است قبل از استفاده نیاز به آبگیری مجدد دارددر جراحی های کوچک تا متوسط،به منظور پیشگیری از اتلاف وقت و کاهش زمان جراحی،بلافاصله با شروع پروسه جراحی می توان پروسه آبگیری مجدد آلوگرفت پوستی را نیز شروع کرد.روند آبگیری مجدد معمولا زمانی حدود یک ساعت را طلب می کند و جراح تا 4 ساعت پس از شروع پروسه آبگیری می تواد از آلوگرافت استفاده کند.برای اینکار ابتدا باید مقادیر کافی نرمال سالین استریل را در دو ظرف مجزا ریخته و سپس آلوگرافت پوستی در بسته بندی خارج و درون ظرف اول قرار داد

آلودرم در درون دو پوشش حفاظتی عرضه می شود.پوشش اول یک لایه فویل ضخیم است که پوشش دوم درون آن قرار دارد.نه تنها پوشش اول بلکه سطح خارجی پوشش دوم نیز استریل نیست و نباید پوشش دوم را در ست استریل جراحی قرار داد.برای دسترسی به ماتریکس پوستی باید پوشش دوم نیز خارج از ست استریل جراحی،باز شود و به صورت آسپتیک با استفاده از یک پنس استریل آلودرم را از درون پوشش دوم برداشته و به درون ظرف اول نرمال سالین منتقل کرد.قبل از آبگیری مجدد ماتریکس پوستی خشک بوده و در این حالت نباید آنرا خم کرد و زیرا احتمال شکستن آن وجود دارد.آلوگرافت پوستی بر روی یک ورقه کاغذی مفروش است و ورقه کاغذی به آلوگرفت چسبیده شده است.پس از حدود 5تا 10 دقیقه آبگیری،می توان ورقه کاغذی را از آلوپلاست پوستی جدا نمود. پس از جدا کردن این ورقه کاغذی باید آلوگرفت پوستی را به صورت آسپتیک به ظرف دوم منتقل کرد تا روند آبگیری آن کامل شود.چون آلوگرافت تمایل دارد در سطح آب قرار گیرد،توصیه می شود با قرار دادن یک ابزار استیل بر روی آن،آلوگرفت را برای آبگیری کامل تر و سریع تر در کف ظرف نگه داشت.

پس از آبگیری کامل،آلودرم کاملا نرم و انعطاف پذیر شده و در این مرحله باید ابتدا سمت غشاء پایه را در آلوگرفت پوستی تشخیص داد.ازآنجایکه آلودرم از دو بخش درم و غشاء پایه تشکیل شده است،بنابراین پس از آبگیری مجدد بهتر است بدانیم کدام سمت درم و کدام سمت غشاءپایه است.توصیه می شود که جراح،سمت درم را بر روی ناحیه جراحی و سمت غشاء پایه را در طرف بالا و در معرض دید داشته باشد.

برای تشخیص کلینیکی می توان هر دو سمت آلوگرفت پوستی را به خون آغشته کرد و سپس آن را با محلول نرمال سالین شستشو داد.سمت غشاء پایه تمایلی به جذب خون ندارد آما سمت درم،جاذب خون بوده و نمای خونی خود را نشان می دهد.این سمت بهتر است در هنگام پیوند لثه بر روی پیوند قرار  گیرد.

ابتدا آلودرم به عنوان جانشینی برای بافت همبندی ناحیه کام مطرح گردید.و چهار مزیت برای آن عنوان شد:

1)مقادیر کمی آن در جراحی ها محدود نیست.

2)با استفاده از آن زمان جراحی کاهش می یابد.

3)به علت حذف جراحی ناحیه کام،ناراحتی بیمار کمتر می شود.

4)خطر مشکلات و پیامد های ناخواسته و غیر مترقبه بعد از جراحی ناحیه کام،کاهش می یابد .