بهترین خمیر دندان کدام است؟ راهنمای انتخاب خمیر دندان از نگاه دندانپزشک (۱۴۰۵)

هر بار که جلوی قفسه‌ی خمیردندان‌ها می‌ایستید، با ده‌ها برند و ادعا روبه‌رو می‌شوید: ضد پوسیدگی، سفیدکننده، گیاهی، بدون فلوراید، مخصوص دندان حساس… در این راهنما از نگاه دندانپزشک توضیح می‌دهیم خمیر دندان خوب چه ویژگی‌هایی دارد، برای هر نیاز کدام ماده‌ی مؤثر را روی برچسب پیدا کنید و بهترین خمیر دندان ایرانی و خارجی را چطور انتخاب کنید.

خمیر دندان خوب چه ویژگی‌هایی دارد؟ ۵ معیار انتخاب

۱. فلوراید کافی؛ مهم‌ترین ماده‌ی ضد پوسیدگی

فلوراید مینای دندان را مقاوم‌تر می‌کند و مؤثرترین ماده‌ی شناخته‌شده در پیشگیری از پوسیدگی است. طبق توصیه‌ی سرویس سلامت ملی انگلستان (NHS)، بزرگسالان و کودکان ۷ سال به بالا باید از خمیر دندانی با دست‌کم ۱۳۵۰ ppm (قسمت در میلیون) فلوراید استفاده کنند. روی بعضی بسته‌ها به‌جای ppm، درصد ترکیب فلوراید نوشته شده است؛ این جدول کمک می‌کند آن را تبدیل کنید:

آنچه روی برچسب می‌بینید	مقدار تقریبی فلوراید	مناسب برای
سدیم فلوراید ۰٫۲۴٪ (Sodium Fluoride)	حدود ۱۱۰۰ ppm	کودکان ۳ تا ۶ سال
سدیم فلوراید ۰٫۳۲٪	حدود ۱۴۵۰ ppm	بزرگسالان و کودکان بالای ۷ سال
سدیم مونوفلوروفسفات ۰٫۷۶٪ (MFP)	حدود ۱۰۰۰ ppm	کودکان
سدیم مونوفلوروفسفات ۱٫۱۴٪	حدود ۱۵۰۰ ppm	بزرگسالان
فلوراید قلع (Stannous Fluoride) ۰٫۴۵۴٪	حدود ۱۱۰۰ ppm	بزرگسالان؛ به‌ویژه لثه‌ی ملتهب و دندان حساس

۲. ساینده نبودن بیش از حد

ذرات ساینده (مثل سیلیکا) لکه‌های سطحی را پاک می‌کنند، اما خمیر بیش از حد ساینده می‌تواند به مرور مینا، عاج ریشه، کامپوزیت و براقیت روکش‌ها را آسیب بزند. شاخص ساینده بودن را RDA می‌گویند و طبق استاندارد انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA)، خمیر دندان‌های با RDA کمتر از ۲۵۰ ایمن و مؤثر به شمار می‌روند. اگر کامپوزیت، لمینت یا تحلیل لثه دارید، خمیر کم‌ساینده و غیرسفیدکننده را ترجیح دهید.

۳. ماده‌ی مؤثر متناسب با نیاز شما

خمیر دندان «همه‌کاره» وجود ندارد. اگر دندان حساس دارید دنبال پتاسیم نیترات، فلوراید قلع یا آرژینین باشید؛ برای لثه‌ی ملتهب فلوراید قلع؛ و برای سفیدی، بدانید که خمیرهای سفیدکننده بیشتر لکه‌های سطحی را پاک می‌کنند. جدول بخش بعد را ببینید.

۴. بدون SLS برای کسانی که آفت مکرر دارند

سدیم لوریل سولفات (SLS) ماده‌ی کف‌کننده‌ی بیشتر خمیر دندان‌هاست. یک مرور سیستماتیک در سال ۲۰۱۹ نشان داد خمیر دندان بدون SLS ممکن است تعداد، مدت و درد آفت را در افرادی که آفت مکرر دارند کمی کاهش دهد، هرچند مطالعات کوچک بوده‌اند. اگر مدام آفت می‌زنید، امتحان کردن خمیر بدون SLS ارزشش را دارد؛ بیشتر در درمان آفت دهان بخوانید.

۵. مجوز معتبر و اصل بودن

خمیر دندان تقلبی ممکن است فلوراید نداشته باشد یا حتی مواد نامناسب داشته باشد. پیش از خرید، شناسه‌ی اصالت (UID) روی بسته را از طریق سامانه‌ی سازمان غذا و دارو بررسی کنید. روش کامل را در مقاله‌ی تشخیص خمیر دندان اصل و تقلبی توضیح داده‌ایم.

بهترین خمیر دندان برای هر نیاز؛ جدول انتخاب سریع

نیاز شما	روی برچسب دنبال این باشید	نکته‌ی دندانپزشک
پیشگیری از پوسیدگی	فلوراید ۱۳۵۰ تا ۱۵۰۰ ppm	مهم‌ترین معیار برای همه‌ی بزرگسالان
دندان حساس	پتاسیم نیترات، فلوراید قلع یا آرژینین	دست‌کم دو تا چهار هفته مصرف منظم لازم است
لثه‌ی ملتهب یا خونریزی لثه	فلوراید قلع (Stannous Fluoride)	همراه با نخ دندان و جرم‌گیری منظم
سفید کردن	سیلیکای پاک‌کننده، گاهی پراکسید کم	فقط لکه‌های سطحی؛ رنگ کامپوزیت و روکش را تغییر نمی‌دهد
آفت مکرر	بدون SLS (SLS-Free)	همراه با فلوراید
کامپوزیت یا لمینت	کم‌ساینده، غیرسفیدکننده، ژلی (راهنمای کامل)	از خمیرهای زغالی و سفیدکننده‌ی قوی دوری کنید
ارتودنسی (براکت)	فلوراید ۱۴۵۰ ppm یا بیشتر	گاهی دندانپزشک خمیر پرفلوراید تجویز می‌کند
کودکان	فلوراید متناسب با سن (جدول پایین)	مقدار خمیر از خود ترکیب مهم‌تر است

بهترین خمیر دندان ضد پوسیدگی

بهترین خمیر دندان کدام است؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا باید تفاوت خمیر دندان‌ها را بدانیم تا متناسب با نیاز‌های مختلف دندان‌های مان بهترین خمیر دندان را خریداری نماییم. دو نوع اصلی خمیر دندان ها عبارتند از: خمیر دندان های ضد پوسیدگی و خمیر دندان‌های سفیدکننده.

اگر قصد درمان دارید، در صفحه درمان‌های عمومی و ترمیمی دندان روش‌ها، مراحل و شرایط درمان در کلینیک دکتر فرخ‌نژاد را توضیح داده‌ایم.

خمیر دندان های ضد پوسیدگی یا حاوی فلوراید

این نوع خمیر دندان به دلیل داشتن ترکیبات خاص به ویژه فلوراید مانع از پوسیدگی دندان‌ها می‌شوند. در واقع فلوراید موجود در آنها به کاهش شدت و سرعت پوسیدگی دندان‌ها کمک می‌کند. بهترین خمیر دندان برای افرادی که به پوسیدگی دندان مبتلا هستند خمیر دندان ضد پوسیدگی است. از این رو افرادی که حتما باید از این نوع خمیر دندان استفاده کنند عبارتند از: افراد مستعد پوسیدگی دندان، مبتلایان به فشار خون، افراد سیگاری، و کودکانی که می‌توانند بلع خود را کنترل کنند.

بهترین نوع خمیردندان که به دندان آسیب نمی‌رساند همین خمیردندان‌های معمولی حاوی فلوراید هستند. اگر مینای ضعیفی دارید یا دندان‌هایتان رو به پوسیدگی هستند، بهتر است از خمیردندان ضدپوسیدگی حاوی فلوراید استفاده نمایید. این خمیردندان‌ها مناسب افزایش بهداشت دهان و دندان هستند، موجب فرسایش لثه و دندان نمی‌شوند، و مینای دندان را تضعیف نمی‌کنند. بهترین گزینه برای استفاده روزمره خمیردندان‌های حاوی فلوراید هستند.

برای اطلاعات بیشتر، مقاله دندان را هم بخوانید.

لیست پنج برند برترخمیردندان خارجی مخصوص محافظ دندان ضد پوسیدگی بهمراه قیمت تقریبی

۱. سنسوداین پرونامل – Sensodyne Pronamel

• محافظت و تقویت مینای دندان
• کمک به پیشگیری از پوسیدگی
• کمک به رمینرالیزه‌شدن مینای ضعیف‌شده
• مناسب برای دندان‌های حساس
• قیمت تقریبی: ۴۰۰ هزار تا ۱.۶ میلیون تومان

۲. المکس آنتی کریز- Elmex Anti-Caries

• محافظت قوی در برابر پوسیدگی
• کمک به تقویت و رمینرالیزه‌شدن مینای دندان
• افزایش مقاومت مینا در برابر اسیدها
• مناسب برای استفاده روزانه
• قیمت تقریبی: ۵۰۰ هزار تا ۱.۲ میلیون تومان

۳. اورال بی پرو هلث – Oral-B Pro-Health

• محافظت در برابر پوسیدگی
• کمک به تقویت مینای دندان
• کمک به کاهش تشکیل پلاک
• محافظت از دندان و لثه
• قیمت تقریبی: ۵۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان

۴. کلگیت کاویتی پروتکشن – Colgate Cavity Protection

• محافظت مؤثر در برابر پوسیدگی
• دارای فلوراید برای تقویت مینای دندان
• کمک به افزایش مقاومت دندان در برابر اسید
• مناسب برای مصرف روزانه
• قیمت تقریبی: ۲۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان

۵. سنسوداین ریپیر اند پروتکت – Sensodyne Repair & Protect

• مناسب برای دندان‌های حساس
• کمک به محافظت از نواحی حساس دندان
• محافظت در برابر پوسیدگی با فلوراید
• مناسب برای استفاده روزانه
• قیمت تقریبی: ۵۰۰ هزار تا ۱.۵ میلیون تومان

۱. میسویک کامل حاوی زایلیتول – Misswake Complete Xylitol

• کمک به پیشگیری از پوسیدگی دندان
• حاوی زایلیتول برای کاهش فعالیت باکتری‌های مولد پوسیدگی
• کمک به کاهش پلاک و جرم
• کمک به خنثی‌کردن محیط اسیدی دهان
• قیمت تقریبی: ۱۸۰ تا ۳۰۰ هزار تومان

۲. وی‌وان کامل ۸ کاره – Vi-One Complete 8

• کمک به محافظت در برابر پوسیدگی
• کمک به کاهش جرم و پلاک
• مناسب برای مراقبت روزانه از دندان
• گزینه اقتصادی‌تر برای مصرف مداوم
• قیمت تقریبی: ۷۰ تا ۲۲۰ هزار تومان

۳. مریدنت – Merident

• کمک به محافظت روزانه از دندان‌ها
• کمک به پاک‌کردن پلاک و جرم
• دارای مدل‌های مختلف برای مراقبت کامل و ضدپوسیدگی
• از برندهای شناخته‌شده تولید داخل
• قیمت تقریبی: ۷۰ تا ۱۵۰ هزار تومان

۴. پونه حاوی فلوراید – Pooneh Fluoride

• حاوی فلوراید برای کمک به پیشگیری از پوسیدگی
• کمک به افزایش مقاومت مینای دندان
• مناسب برای بهداشت روزانه دهان و دندان
• قیمت اقتصادی و دسترسی آسان
• قیمت تقریبی: ۵۰ تا ۱۲۰ هزار تومان

۵. بس – Bath

• مناسب برای مراقبت روزانه از دندان‌ها
• کمک به پاک‌سازی پلاک دندانی
• دارای مدل‌های مختلف محافظتی و ضدپوسیدگی
• از برندهای قدیمی و اقتصادی ایرانی
• قیمت تقریبی: ۵۰ تا ۱۲۰ هزار تومان

برای تمرکز اصلی روی ضدپوسیدگی: هنگام خرید، صرفاً به برند توجه نکنید؛ مدلی را انتخاب کنید که روی بسته‌بندی آن وجود فلوراید و خاصیت Anti-Cavity/ضدپوسیدگی ذکر شده باشد، چون محصولات مختلف یک برند می‌توانند فرمول متفاوتی داشته باشند.

بهترین خمیر دندان سفید کننده خارجی کدام است؟

پیش از دیدن فهرست، بدانید خمیرهای سفیدکننده با ذرات پاک‌کننده یا مقدار کمی پراکسید، لکه‌های سطحی را پاک می‌کنند و رنگ ذاتی دندان را چندان تغییر نمی‌دهند. خمیرهای زغالی (چارکول) شواهد کافی برای اثربخشی و ایمنی ندارند و می‌توانند ساینده باشند. اگر کامپوزیت یا لمینت دارید یا دندان‌هایتان حساس است، از خمیرهای سفیدکننده‌ی قوی استفاده نکنید و برای سفیدی واقعی، بلیچینگ زیر نظر دندانپزشک را در نظر بگیرید.

لیست پنج برند برتخمیر دندان‌ سفید کننده خارجی

۱. سنسوداین پرونامل جنتل وایتنینگ – Sensodyne Pronamel Gentle Whitening

• سفیدکنندگی ملایم با تمرکز بر محافظت از مینای دندان
• کمک به از بین بردن لکه‌های سطحی
• مناسب برای دندان‌های حساس
• دارای فلوراید برای محافظت در برابر پوسیدگی
• قیمت تقریبی: ۵۰۰ هزار تا ۱.۵ میلیون تومان

۲. کرست تری‌دی وایت – Crest 3D White

• قدرت بالا در حذف لکه‌های سطحی دندان
• مناسب برای لکه‌های ناشی از چای، قهوه و مواد غذایی
• کمک به جلوگیری از ایجاد مجدد لکه‌های سطحی
• مناسب برای افرادی که سفیدکنندگی اولویت اصلی آنهاست
• قیمت تقریبی: ۵۰۰ هزار تا ۱.۲ میلیون تومان

۳. کلگیت اپتیک وایت – Colgate Optic White

• سفیدکنندگی قوی‌تر نسبت به خمیردندان‌های معمولی
• کمک به کاهش لکه‌های سطحی و تغییر رنگ دندان
• دارای انواع مختلف با فرمول‌های سفیدکننده متفاوت
• مناسب برای استفاده منظم طبق دستور محصول
• قیمت تقریبی: ۴۰۰ هزار تا ۱ میلیون تومان

۴. اورال بی تری‌دی وایت – Oral-B 3D White

• کمک به حذف لکه‌های سطحی دندان
• کمک به حفظ سفیدی طبیعی دندان‌ها
• دارای فلوراید برای محافظت در برابر پوسیدگی
• گزینه مناسب برای مصرف روزانه
• قیمت تقریبی: ۳۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان

۵. مارویس وایتنینگ مینت – Marvis Whitening Mint

• کمک به کاهش لکه‌های سطحی دندان
• طعم نعناع قوی و ماندگار
• مناسب برای حفظ ظاهر روشن‌تر دندان‌ها
• محصول پریمیوم با بسته‌بندی و طعم متمایز
• قیمت تقریبی: ۷۰۰ هزار تا ۱.۵ میلیون تومان

بهترین خمیر دندان سفید کننده ایرانی کدام است؟

برای خمیردندان سفیدکننده ایرانی، با درنظرگرفتن شناخته‌شدن برند، تمرکز محصول بر سفیدکنندگی و مناسب‌بودن برای مصرف روزمره، این ۵ مورد گزینه‌های قابل‌توجهی هستند:

۱. میسویک سفیدکننده- Misswake Whitening

• کمک به حذف لکه‌های سطحی چای و قهوه
• کمک به حفظ سفیدی طبیعی دندان
• دارای مدل‌های سفیدکننده و Complete Care
• مناسب برای استفاده روزمره
• قیمت تقریبی: ۱۲۰ تا ۲۵۰ هزار تومان

۲. سیگنال سفیدکننده – Signal Whitening

• کمک به کاهش لکه‌ها و زردی سطحی دندان
• مناسب برای حفظ سفیدی دندان‌ها
• دارای فلوراید برای کمک به پیشگیری از پوسیدگی
• قیمت اقتصادی برای مصرف روزانه
• قیمت تقریبی: ۸۰ تا ۱۸۰ هزار تومان

۳. پونه سفیدکننده – Pooneh Whitening

• کمک به پاک‌کردن لکه‌های سطحی دندان
• مناسب برای استفاده روزانه
• کمک به پیشگیری از پوسیدگی
• قیمت مناسب و دسترسی آسان در ایران
• قیمت تقریبی: ۶۰ تا ۱۲۰ هزار تومان

۴. بس سفیدکننده – Bath Whitening

• کمک به کاهش لکه‌های سطحی دندان
• کمک به روشن‌تر دیده‌شدن دندان‌ها
• مناسب برای بهداشت روزانه دهان و دندان
• قیمت اقتصادی
• قیمت تقریبی: ۶۰ تا ۱۳۰ هزار تومان

۵. وی‌وان سفیدکننده – Vi-One Whitening

• کمک به حذف جرم و لکه‌های سطحی
• کمک به حفظ سفیدی طبیعی دندان
• دارای محصولات تخصصی متنوع برای مراقبت از دهان
• مناسب برای استفاده منظم
• قیمت تقریبی: ۹۰ تا ۲۰۰ هزار تومان

نکته: منظور از «سفیدکننده» در اغلب خمیردندان‌ها، عمدتاً برداشتن لکه‌های سطحی است؛ نتیجه آن با بلیچینگ حرفه‌ای دندانپزشکی قابل مقایسه نیست.

خمیر دندان برای دندان حساس

اگر با نوشیدنی سرد یا هوای سرد دندان‌هایتان تیر می‌کشد، خمیر دندان ضد حساسیت می‌تواند کمک کند. مواد مؤثر اصلی پتاسیم نیترات (عصب را آرام می‌کند)، فلوراید قلع و آرژینین (منافذ ریز عاج را می‌بندند) هستند. یک متاآنالیز در سال ۲۰۲۳ که انجمن دندانپزشکی آمریکا به آن استناد کرده، مصرف دو بار در روز خمیرهای حاوی فلوراید قلع، پتاسیم یا آرژینین را برای درد حساسیت عاج توصیه می‌کند.

• دست‌کم دو تا چهار هفته منظم استفاده کنید تا اثر کامل ظاهر شود.
• شب‌ها می‌توانید کمی خمیر را روی ناحیه‌ی حساس بمالید و آب نکشید.
• اگر حساسیت فقط در یک دندان است یا با درد خودبه‌خودی همراه است، ممکن است پوسیدگی یا ترک باشد و باید معاینه شوید.
• حساسیت بعد از کامپوزیت را در مقاله‌ی حساسیت دندان بعد از کامپوزیت توضیح داده‌ایم.

خمیر دندان کودکان؛ مقدار فلوراید بر اساس سن

سن	فلوراید توصیه‌شده	مقدار خمیر
از رویش اولین دندان تا ۳ سالگی	دست‌کم ۱۰۰۰ ppm	لایه‌ای نازک به اندازه‌ی دانه‌ی برنج
۳ تا ۶ سال	۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ ppm	به اندازه‌ی یک نخود
۷ سال به بالا	۱۳۵۰ تا ۱۵۰۰ ppm	به اندازه‌ی یک نخود، مانند بزرگسالان

مسواک زدن کودک زیر ۷ سال باید با کمک یا نظارت والدین باشد و کودک خمیر را تف کند، نه اینکه بخورد. اطلاعات بیشتر در صفحه‌ی دندانپزشکی کودکان.

خمیر دندان بدون فلوراید و بدون SLS؛ برای چه کسانی؟

خمیر دندان بدون فلوراید برای بیشتر افراد توصیه نمی‌شود، چون فلوراید در مقدار درست ایمن و مؤثرترین محافظ در برابر پوسیدگی است. اما خمیر بدون SLS (بدون ماده‌ی کف‌کننده‌ی سدیم لوریل سولفات) می‌تواند برای کسانی که آفت مکرر یا حساسیت مخاطی دارند مفید باشد؛ بهتر است خمیری انتخاب کنید که هم فلوراید داشته باشد و هم بدون SLS باشد.

بهترین خمیر دندان بعد از کامپوزیت و لمینت

کامپوزیت در برابر سایش از مینای طبیعی حساس‌تر است و خمیرهای ساینده و سفیدکننده می‌توانند سطح آن را زبر و کدر کنند. اگر کامپوزیت ونیر یا لمینت دارید، خمیر کم‌ساینده، ژلی و غیرسفیدکننده با فلوراید را انتخاب کنید. راهنمای کامل را در مقاله‌ی بهترین خمیر دندان بعد از کامپوزیت و لمینت بخوانید.

خمیر دندان اصل یا تقلبی؟

خمیر دندان‌های پرفروش و گران‌قیمت بیشتر از بقیه تقلب می‌شوند. نمونه‌ی تقلبی ممکن است فلوراید نداشته باشد یا مواد نامناسب داشته باشد. ساده‌ترین راه، استعلام شناسه‌ی اصالت (UID) روی بسته از طریق بازوی سازمان غذا و دارو در پیام‌رسان بله است. برای جزئیات و نشانه‌های تقلب در برندهای سیگنال، کرست، کلگیت و سنسوداین، راهنمای تشخیص خمیر دندان اصل و تقلبی را ببینید.

روش درست استفاده از خمیر دندان

• روزی دو بار، به‌ویژه آخر شب پیش از خواب، دو دقیقه مسواک بزنید.
• برای بزرگسالان به اندازه‌ی یک نخود خمیر کافی است؛ خمیر بیشتر تمیزی بیشتری نمی‌آورد.
• بعد از مسواک خمیر را تف کنید و دهان را آب نکشید.
• بلافاصله بعد از مسواک از دهانشویه استفاده نکنید؛ آن را برای زمان دیگری از روز بگذارید.
• مسواک نرم را هر سه ماه یک‌بار عوض کنید و روزی یک‌بار نخ دندان بکشید.
• هر شش ماه برای معاینه و جرم‌گیری مراجعه کنید.

سوالات متداول درباره بهترین خمیر دندان

منابع

• «چگونه دندان‌ها را تمیز نگه داریم؛ توصیه‌ی فلوراید برای بزرگسالان» – سرویس سلامت ملی انگلستان (NHS)
• «مراقبت از دندان کودکان؛ مقدار فلوراید و خمیر دندان بر اساس سن» – سرویس سلامت ملی انگلستان (NHS)
• «خمیر دندان‌ها؛ فلوراید، ساینده بودن و مواد ضد حساسیت» – انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA)
• «خمیر دندان بدون SLS و آفت دهان مکرر؛ مروری بر مرور سیستماتیک Alli و همکاران (۲۰۱۹)» – National Elf Service
• «راه‌اندازی بازوی استعلام اصالت محصولات دارویی و بهداشتی سازمان غذا و دارو در پیام‌رسان بله» – تابناک

آخرین بازبینی منابع: ۲۳ مهر ۱۴۰۵. این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره با دندانپزشک نیست. نام برندها فقط برای آشنایی آمده و این مطلب تبلیغ هیچ محصولی نیست.