X
20

دندان سازی در طهران

            دندان سازی در طهران

گزیده ای از کتاب سفرنامه های سهام الدوله بجنوردی

یار محمد خان سهام الدوله حاکم بجنورد و در شمال خراسان در دوره ی ناصر الدین شاه و مظفرالدین شاه،در سال 1283 شمسی در گذشته است.از او چند سفرنامه به یادگار مانده که در مجموعه ای به چاپ رسیده است.

در سفرنامه سال 1269 ه.ش خود در اواخر دوره ناصر الدین شاه اشاراتی به مراجعه به دندانساز مخصوص شاه در تهران و ساخت دندان مصنوعی برای خودش دارد.می دانیم که دکتر هنیت سوئدی در این سال ها به عنوان دندانساز مخصوص ناصرالدین شاه استخدام شده و در ایران بوده است.سهام الدوله مسیو هنیت خان معرفی کرده است:

(چهار از دسته رفته رفتم منزل هنیت دندانساز،قالب دندان را برداشت قرار شد دو دست دندان بسازد.خودش گفت دستی الی چهل تومان می سازم.گفتم دو دست را خوب بسازید به شما صد تومان می دهم.خیلی مشعوف و خوشحال شد.)

(ص47)

او در این سفر چندین بار برای امتحان دندان مصنوعی به منزل دکتر هنیت مراجعه کرده است:

(صبح را رفتم منزل دندانساز.نقطه او را احضار به جاجرود فرموده بودند.)(ص48)

چند روز بعد می نویسد:

(صبح را رفتم منزل دندانساز.دندان را تمام کرده بود،گذاشتم.)(ص59)

مولف در سفر بعدی که پنج سال بعد در 1274 ه.ش.انجام شده هم مجددا دو دست دندان مصنوعی سفارش داده است و از عبارت(دهن)به عنوان واحد شمارش دندان مصنوعی استفاده کرده است:

(سه ساعت از دسته گذشته رفتم منزل مسنن السلطنه مسیو هنیت خان دندانساز.سفارش دادم دو دهن دندان بسازد.)(ص114)

در سفر دوم میبینیم که بر خلاف سفر اول در توصیف دندانساز از لقب مسنن السلطنه استفاده کرده و به نظر می رسد در سفر اول هنوز این لقب به دندانساز  تعلق نگرفته بوده است:(چهار ساعتی رفتم منزل مسنن السلطنه که هنیت دندانساز باشد.دندان های سفارشی مرا ساخته بود.امتحان کرده برگشتم منزل.)(ص118)

در شرح خاطرات روز های بعد اورده است:

(از آنجا رفتم منزل دندانساز .هر دو دست دندان را ساخته بود.گفت عصری می آورم.)(ص123)

از این اشارات کوتاه به معقوله دندانسازی متوجه می شیم که در ان دوران پدیده نو ظهور ساخت دندان مصنوعی چقدر برای مردم مطلوب و جذاب و مفید بوده است و تا چه اندازه برای دستیابی به آن اشتیلق وجود داشته است که این خان معتبر در هر سفر به تهران به دندانساز مراجعه کرده و دو دندان مصنوعی با صرف هزینه ای قابل توجه تهیه می کرده است.

همچنین می بینیم دکتر هنیت که علم و هنر دندانسازی در ایران منحصر به او بوده است اجازه داشته تا علاوه بر انجام درمان های مخصوص شاه به دندانپزشکی و دندانسازی برای سایرین هم بپردازد.این روایات و اشارات و ای سفرنامه ها مربوط به دورانی است که هنوز دسترسی به دندان ممصنوعی برای مردم عادی در ایران مقدور نبود و تنها به شاه و گروه اندکی از درباریان و امر منحصر می شد.

 

تعداد امتيازات: (0) Article Rating
تعداد مشاهده خبر: (243)
کد خبر: 40

  •             دندان سازی در طهران